سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

صفحه اصلی / اولین همایش بین المللی تحول خدمات سلامت: تلفیق مراقبت، درمان، بازتوانی و امیدبخشی

بررسی نقش مراقبتهای پرستاری در کاهش خطرات قلبی ـ متابولیک بیماران مبتلا به انواع کبد چرب غیرالکلی: یک مرور روایی

نویسندگان :

نیره ناصری¹ منیره باباشاهی² منصوره احمدی فراز³

1- دانشگاه آزاد واحد نجف آباد 2- دانشگاه آزاد نجف آباد 3- دانشگاه آزاد نجف آباد

کلمات کلیدی :

بیماری کبد چرب غیرالکلی،مراقبت پرستاری،MASLD،شاخص تریگلیسیرید ـ گلوکز،سندرم متابولیک،عوامل خطر قلبی ـ عروقی

چکیده :

مقدمه: بیماری کبد چرب غیرالکلی (NAFLD) که اخیراً با تغییر نام به بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال عملکرد متابولیک (MASLD) شناخته میشود، شایعترین بیماری مزمن کبدی در سراسر جهان است. این بیماری با اختلالات متابولیک ارتباط تنگاتنگی دارد و خطر ابتلا به حوادث قلبی-عروقی را به طور قابل توجهی افزایش میدهد. مطالعه حاضر با هدف مرور نظاممند عوامل خطر متابولیک و قلبی-عروقی در بیماران مبتلا به انواع کبد چرب غیرالکلی و بررسی نقش مداخلات پرستاری در مدیریت و کاهش این خطرات انجام شده است. روشها: جهت انجام مطالعه مروری، جستجوی سیستماتیک در پایگاههای اطلاعاتی PubMed، Scopus، Web of Science، SID و IranMedex برای مقالات منتشرشده از ژانویه 2010 تا دسامبر 2025 انجام گرفت. کلیدواژههای اصلی شامل Metabolic Dysfunction-Associated Steatotic Liver Disease (MASLD)، Cardiovascular Risk Factors، Metabolic Syndrome، Ultrasound، Hepatorenal Index، Triglyceride-Glucose Index و Nursing Care بودند. مقالات مرتبط اصیل و مروری انتخاب و دادهها به روش دستهبندی مفهومی تحلیل شدند. یافتهها: نتایج نشان داد که سونوگرافی بلادرنگ با بهرهگیری از ترکیبی از یافتههای سونوگرافیک، ویژگی تشخیصی بالایی در شناسایی استئاتوز کبدی دارد، اما در موارد با چربی کمتر از 20٪، شیوع استئاتوز را دستکم میگیرد. تضعیف اکوی خلفی و نواحی اسکیپ به شدت با استئاتوز 30٪ یا بیشتر مرتبط هستند. یادگیری انتقالی مبتنی بر شبکههای عصبی کانولوشن عمیق، روشی کارآمد و عینی برای ارزیابی استئاتوز کبدی در تصاویر سونوگرافی ارائه میدهد. شاخص هپاتورنال در کبدهای مبتلا به فیبروز پیشرفته قابلیت اعتماد پایینی دارد. در مقابل، شاخصهای غیرتهاجمی تریگلیسیرید-گلوکز (TyG)، شاخص کبد چرب (FLI) و شاخص استئاتوز کبدی (HSI) ابزارهای ساده، در دسترس و معتبر برای ارزیابی مقاومت به انسولین، پیشبینی خطر قلبی-عروقی و غربالگری استئاتوز کبدی هستند. همچنین، پارامترهای مرتبط با گلوکز-تریگلیسیرید بر مرگومیر ناشی از همه علل و مرگومیر قلبی-عروقی در بزرگسالان مبتلا به MASLD اثر پیشآگهی معناداری دارند. نتیجهگیری: بیماران مبتلا به کبد چرب غیرالکلی در معرض خطر بالای اختلالات متابولیک و عوارض قلبی-عروقی قرار دارند. گنجاندن غربالگری منظم با شاخصهای غیرتهاجمی TyG،FLI و HSI، بهویژه در جمعیت مردان، در برنامههای مراقبتی پرستاری ضروری است. پرستاران میتوانند با ایفای نقش فعال در آموزش بیماران، پیگیری مستمر، اصلاح سبک زندگی و هماهنگی مراقبتهای بینحرفهای، نقش مؤثری در کاهش بار متابولیک و پیشگیری از عوارض قلبی-عروقی ایفا کنند.