سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

صفحه اصلی / اولین همایش بین المللی تحول خدمات سلامت: تلفیق مراقبت، درمان، بازتوانی و امیدبخشی

تأثیر ادراک چندحسی محیط بر خودتنظیمی هیجانی و سلامت روان: یک مدلسازی معادلات ساختاری

نویسندگان :

رضوان حسن‌بیک¹ سعید صالحی مرزیجرانی² محمود تیموری³

1- دانشگاه آزاد اراک 2- دانشگاه آزاد اراک 3- دانشگاه آزاد اراک

کلمات کلیدی :

ادراک چندحسی،خودتنظیمی هیجانی،سلامت روان،مدلسازی معادلات ساختاری

چکیده :

مقدمه: محیط زندگی، بهعنوان یکی از عوامل مؤثر بر سلامت روان، بر پایه شاخصهای کمّی و بصری برنامهریزی شده و توجه کافی به ابعاد حسی، ادراکی تعامل ساکنان با محیط صورت نگرفته است. شواهد پژوهشی نشان میدهد ویژگیهای محیط ساختهشده و کیفیت فضاهای زندگی با سلامت روان ارتباط دارند [1,2]. ادراک محیطی فرایندی چندحسی است و تعامل حواس مختلف بر تجربه شناختی اثر میگذارد [3]. کیفیت تجربه مکان و پیوند عاطفی با محیط نیز در شکلگیری تجربه مثبت از مکان نقش دارد [4]. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تأثیر ادراک چندحسی محیط زندگی بر خودتنظیمی هیجانی و سلامت روان ساکنان مجتمعهای مسکونی شهر جدید امیرکبیر انجام شده است. روشها: این مطالعه با رویکرد آمیخته اکتشافی متوالی انجام گرفت. در بخش کیفی، 18 مصاحبه نیمهساختاریافته انجام و با رویکرد پدیدارشناسی هرمنوتیک تحلیل شد که به استخراج 25 کد محوری اصلی انجامید. در بخش کمّی، پرسشنامهای 35 گویهای میان 400 نفر از ساکنان توزیع گردید و دادهها با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری (SEM) تحلیل شد. یافتهها: نتایج مدلسازی نشان داد ادراک چندحسی و تعامل دیالکتیکی با محیط، تأثیری مستقیم، مثبت و معنادار بر خودتنظیمی ساکنان دارد (ضریب مسیر=0.68، P<0.001) و 46 درصد از واریانس آن را تبیین میکند. متغیرهای «حس مکان و قلمرو» و «تعامل درون و بیرون» بیشترین تأثیر را نشان دادند. نتیجهگیری: محیط زندگی غنی از محرکهای حسی میتواند عاملی محافظتی برای تنظیم هیجانی و ارتقای سلامت روان باشد. توجه به کیفیت ادراک چندحسی محیط زندگی، شامل ابعاد دیداری، شنیداری، بویایی و لامسه، در برنامهریزی محیطهای مسکونی ضروری است.