سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

صفحه اصلی / اولین همایش بین المللی تحول خدمات سلامت: تلفیق مراقبت، درمان، بازتوانی و امیدبخشی

مروری بر خدمات توانبخشی ارائه شده در بیماران با آسیب نخاعی تروماتیک در کشورهای کم درامد

نویسندگان :

مریم شعبانی¹ امیر مهدی عزیزی² جاوید دادگری³

1- دانشگاه علوم پزشکی ارتش 2- ارتش 3- ارتش

کلمات کلیدی :

آسیب نخاعی تروماتیک،توانبخشی،خدمات توانبخشی،کش.رهای کم درآمد،تله توانبخشی،دسترسی خدمات

چکیده :

مقدمه: آسیب نخاعی تروماتیک یکی از علل مهم ناتوانی طولانیمدت است که میتواند پیامدهای قابلتوجهی بر عملکرد جسمی، استقلال فردی، مشارکت اجتماعی و کیفیت زندگی افراد داشته باشد. توانبخشی جامع و مستمر نقش مهمی در کاهش عوارض ثانویه، بهبود عملکرد و افزایش استقلال افراد مبتلا به آسیب نخاعی دارد. با این حال، دسترسی به خدمات توانبخشی در کشورهای کمدرآمد با چالشهایی از جمله کمبود نیروی انسانی متخصص، محدودیت زیرساختها، مشکلات مالی، دسترسی جغرافیایی و ضعف در تداوم مراقبت مواجه است . هدف: این مرور دامنهای با هدف شناسایی و ترسیم خدمات توانبخشی ارائهشده به بیماران مبتلا به آسیب نخاعی تروماتیک در کشورهای کمدرآمد، شامل انواع خدمات، مدلهای ارائه، متخصصان ارائهدهنده، پیامدهای مورد ارزیابی و موانع و تسهیلکنندههای دسترسی به خدمات انجام شد . روش کار: این مطالعه بر اساس چارچوب Arksey و O’Malley و توصیههای Joanna Briggs Institute انجام شد. پایگاههای PubMed/MEDLINE، Scopus، Web of Science، Embase و CINAHL و منابع خاکستری مرتبط مورد جستوجو قرار گرفتند. مطالعات مرتبط با خدمات توانبخشی افراد مبتلا به آسیب نخاعی تروماتیک در کشورهای کمدرآمد و محیطهای کممنبع وارد مرور شدند. دادهها در زمینه نوع خدمات توانبخشی، مدل ارائه خدمات، پیامدها، موانع و عوامل تسهیلکننده استخراج و بهصورت توصیفی و موضوعی سنتز شدند . نتایج: شواهد موجود نشان داد که خدمات توانبخشی افراد مبتلا به آسیب نخاعی در محیطهای کممنبع و کم درآمد طیف متنوعی از خدمات شامل توانبخشی فیزیکی، مدیریت عوارض ثانویه، حمایت روانی ـ اجتماعی، آموزش بیمار و خانواده، خدمات جامعهمحور و استفاده از فناوریهای ارتباطی را دربرمیگیرد. با این حال، دسترسی به خدمات در بسیاری از این محیطها محدود و نابرابر گزارش شده است [1,2،3]. در یک مرور نظاممند اختصاصی درباره تلهتوانبخشی در افراد مبتلا به آسیب نخاعی در کشورهای کمدرآمد و با درآمد متوسط، تنها 5 مطالعه از 107 مطالعه شناساییشده واجد معیارهای ورود بودند؛ برخی مطالعات بهبود کیفیت زندگی، مدیریت زخم فشاری، عملکرد، افسردگی، رضایت و کاهش احساس انزوای اجتماعی را گزارش کردند، اما شواهد برای توصیه قطعی تلهتوانبخشی کافی نبود [4]. همچنین، مطالعات انجامشده در محیطهای کممنبع نشاندهنده بار بالای عوارض پس از ترخیص و نیاز قابلتوجه به خدمات حمایتی و توانبخشی در جامعه هستند [5]. مهمترین موانع شناساییشده شامل کمبود متخصصان و مراکز توانبخشی، هزینه خدمات و حملونقل، محدودیت تجهیزات و وسایل کمکتوانبخشی، ضعف سیستم ارجاع و پیگیری پس از ترخیص و محدودیت حمایتهای اجتماعی و اقتصادی بود [2،5،6]. نتیجهگیری: شواهد موجود نشان میدهد که اگرچه طیف متنوعی از خدمات توانبخشی برای افراد مبتلا به آسیب نخاعی در کشورهای کمدرآمد و محیطهای کممنبع ارائه میشود، پوشش، دسترسی و تداوم این خدمات با شکافهای قابلتوجهی مواجه است. توسعه خدمات توانبخشی جامعهمحور، تقویت پیگیری پس از ترخیص، افزایش نیروی انسانی متخصص و استفاده هدفمند از فناوریهای نوین میتواند در بهبود دسترسی و تداوم مراقبت نقش داشته باشد. با این حال، برای تعیین مؤثرترین مدلهای ارائه خدمات توانبخشی متناسب با شرایط کشورهای کمدرآمد، مطالعات بیشتری مورد نیاز است.