سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

صفحه اصلی / اولین همایش ملی ساختمان ها و زیرساخت های عمرانی تاب آور و زیست بوم پایدار

یکپارچه‌ سازی زیرساخت‌های سبز-آبی و خاکستری: مدل چند-راهبردی برای تاب‌آوری کالبدی سکونتگاه‌ها در برابر سیل‌

نویسندگان :

منصوره کیان ارثی¹ وحید خسروی²

1- دانشگاه ازاد اسلامی واحد نجف آباد 2- دانشگاه علم و صنعت ایران

کلمات کلیدی :

تاب‌آوری شهری،،زیرساخت سبز-آبی،،زیرساخت خاکستری،،سیل ناگهانی،،طراحی یکپارچه،،برنامه ریزی

چکیده :

سکونتگاه‌های شهری، به‌ویژه در کشورهای درحال‌توسعه، به‌طور رو به رشدی در معرض مخاطرات هیدرو-اقلیمی مانند سیل‌های ناگهانی قرار دارند. رویکردهای متعارف مهندسی در مدیریت سیل، اغلب به‌دلیل تمرکز صرف بر کنترل جریان آب و غفلت از ابعاد اکولوژیکی و اجتماعی، در ایجاد تاب‌آوری پایدار ناکام مانده‌اند. این پژوهش با هدف تبیین چارچوبی برای طراحی یکپارچه‌ی زیرساخت‌های سبز و خاکستری به‌منظور ارتقای تاب‌آوری کالبدی سکونتگاه‌ها در برابر سیل، انجام شده است. روش تحقیق، ترکیبی از سنتز نظام‌مند ادبیات و تحلیل محتوای کیفی 138 مطالعه‌ی منتخب از پایگاه اسکوپوس است. یافته‌ها نشان می‌دهد که راهبردهایی که معیارهای توسعه، انطباق و کاهش آسیب‌پذیری را در قالبی چندلایه ادغام می‌کنند و از رویکردهای تاب‌آور (مهندسی، اکولوژیکی و اجتماعی-اکولوژیکی) پشتیبانی می‌کنند، مؤثر هستند. نوآوری مقاله در ارائه‌ی الگوی طراحی تاب‌آور یکپارچه متشکل از سه لایه‌ی حکمروایی، برنامه‌ریزی-طراحی و اجرا-نگهداری است که چگونگی ترکیب عملیاتی زیرساخت‌های سبز-آبی (مانند پارک‌های سیل‌گیر، بام‌های سبز، نفوذپذیری سطوح) با زیرساخت‌های خاکستری (مانند کانال‌ها و مخازن کنترل سیل) را در مقیاس محله و شهر مشخص می‌سازد. این چارچوب با ایجاد فضایی برای رودخانه و تقویت خدمات اکوسیستمی، نه‌تنها تاب‌آوری فیزیکی، بلکه ظرفیت انطباقی و تغییرپذیری سیستم شهری را افزایش می‌دهد.