سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

صفحه اصلی / اولین همایش بین المللی تحول خدمات سلامت: تلفیق مراقبت، درمان، بازتوانی و امیدبخشی

ارتقای تعامل اجتماعی مبتنی بر هوش مصنوعی برای سلامت روان در سالمندان: مرور روایتی

نویسندگان :

نگین چاوشی¹ فائزه جهانگیری² فریدخت یزدانی³

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌ آباد 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد 3- دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

کلمات کلیدی :

انزوای اجتماعی،تنهایی،سلامت روان،کیفیت زندگی،سلامت دیجیتال،هوش مصنوعی

چکیده :

مقدمه: سالمندان بهدلیل افزایش خطر تنهایی و انزوای اجتماعی، مستعد پیامدهای نامطلوب سلامت روان از جمله افسردگی، اضطراب و کاهش کیفیت زندگی هستند. در سالهای اخیر، فناوریهای مبتنی بر هوش مصنوعی (AI)، بهویژه چتباتهای مکالمهای و رباتهای اجتماعی، بهعنوان ابزارهای نوین برای تقویت تعامل اجتماعی و حمایت از سلامت روان سالمندان مورد توجه قرار گرفتهاند (1-3). روشها: این مطالعه یک مرور روایتی با رویکرد جستجوی نظاممند و تحلیل کیفی شواهد بود. جستجو در پایگاههای PubMed، Scopus، Web of Science و CINAHL برای مطالعات منتشرشده بین سالهای 2020 تا مارس 2026 انجام شد. راهبرد جستجو بر اساس اصطلاحات MeSH و واژگان آزاد مرتبط با Artificial Intelligence، Aged، Mental Health، Social Isolation و فناوریهای تعاملی، با استفاده از عملگرهای AND و OR طراحی شد. دو پژوهشگر بهطور مستقل مطالعات را غربالگری کردند و کیفیت روششناختی با ابزارهای CASP و STROBE ارزیابی شد. از 187 رکورد شناساییشده، پس از حذف 52 مقاله تکراری و بررسی عنوان، چکیده و متن کامل، 46 مطالعه وارد سنتز نهایی شدند (1, 3-5). یافتهها: شواهد نشان داد که چتباتهای مبتنی بر AI و رباتهای اجتماعی میتوانند تعامل اجتماعی، حمایت اجتماعی ادراکشده و رفاه روانشناختی سالمندان را بهبود بخشند و با کاهش احساس تنهایی و برخی علائم افسردگی همراه باشند. بااینحال، محدودیت شواهد طولانیمدت، ناهمگونی فناوریها و تفاوتهای فرهنگی همچنان چالشهای مهم محسوب میشوند (1, 4, 5). نتیجهگیری: فناوریهای مبتنی بر AI ظرفیت قابل توجهی برای تقویت مراقبت سالمندی دارند، اما انجام مطالعات طولی و چندمرکزی برای تأیید اثربخشی پایدار و پیادهسازی ایمن آنها ضروری است. واژگان کلیدی: انزوای اجتماعی؛ تنهایی؛ سلامت روان؛ کیفیت زندگی؛ سلامت دیجیتال؛ هوش مصنوعی