سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

صفحه اصلی / اولین همایش ملی ساختمان ها و زیرساخت های عمرانی تاب آور و زیست بوم پایدار

بررسی و معرفی پسماند سلیکات سدیم حاصل از صنایع شیمیایی و ارزیابی پتانسیل کاربرد آن در پروژه‌های ژئوتکنیکی و عمرانی

نویسندگان :

احمد یوسفی¹ محمد آزادی² همایون جهانیان³ علیرضا طبرسا⁴

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین 3- دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین 4- دانشگاه دولتی گلستان – دانشکده فنی و مهندسی گرگان

کلمات کلیدی :

پسماند سلیکات سدیم،XRD،XRF،صنایع شیمیایی،کاربرد ژئوتکنیکی،توسعه پایدار

چکیده :

خاک‌های رسی با ظرفیت باربری پایین، حساسیت زیاد به تغییرات رطوبت و رفتار انقباض و انبساط، همواره یکی از چالش‌های اصلی در پروژه‌های ژئوتکنیکی هستند. تثبیت شیمیایی خاک با استفاده از آهک و سیمان به‌طور گسترده انجام می‌شود، اما تولید این مواد، هزینه‌های اقتصادی و زیست‌محیطی بالایی دارد. در سال‌های اخیر، توجه به پسماندهای صنعتی قلیایی حاوی سیلیس فعال به‌عنوان جایگزین پایدار و اقتصادی افزایش یافته است. پسماند سلیکات سدیم (SSW) محصول جانبی صنایع تولید سلیکات سدیم است که به دلیل نسبت بالای SiO₂ به Na₂O و ناخالصی‌های معدنی، قابلیت مصرف مستقیم صنعتی ندارد و معمولاً به‌عنوان پسماند ویژه مدیریت می‌شود. در این پژوهش، نمونه‌های SSW از شرکت باوند شیمی واقع در استان قزوین، پس از بازدید میدانی و نمونه‌برداری مستقیم از مخازن انباشت پسماند جمع‌آوری شد. آنالیزهای شیمیایی و معدنی شامل XRF و XRD برای شناسایی اکسیدها و فازهای بلوری انجام شد. نتایج نشان داد که پسماند حاوی مقادیر بالای SiO₂ و Na₂O و فازهای واکنش‌پذیر معدنی نظیر آنالسیم، ژهلنیت، آنورتیت و کلسیت است که تحت شرایط قلیایی قادر به شرکت در واکنش‌های پوزولانی و تولید ژل‌های سیمانی (C–S–H و C–A–S–H) می‌باشند. این ویژگی‌ها نشان‌دهنده پتانسیل بالای پسماند برای استفاده به‌عنوان ماده مکمل در تثبیت خاک‌های رسی و پروژه‌های عمرانی است. استفاده از این پسماند ضمن کاهش مصرف آهک و سیمان، موجب مدیریت پایدار پسماند صنعتی و کاهش اثرات زیست‌محیطی می‌شود.