سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

صفحه اصلی / اولین همایش بین المللی تحول خدمات سلامت: تلفیق مراقبت، درمان، بازتوانی و امیدبخشی

نقش تعدیلکننده رفتار سرپرست حامی خانواده در ارتباط بین تعارض خانواده‑کار و سندرم خستگی مزمن

نویسندگان :

مریم سلیمانی¹ هاجر براتی احمدآبادی²

1- دانشگاه اصفهان 2- دانشگاه اصفهان

کلمات کلیدی :

سندرم خستگی مزمن،تعارض کار‑خانواده،کارکنان،حمایت اجتماعی،رفتار سرپرست حامی خانواده

چکیده :

مقدمه: سندرم خستگی مزمن یکی از اختلالات پیچیده و ناتوانکننده با شیوع قابلتوجه در جمعیت شاغل است که پیامدهای فردی و سازمانی فراوانی به همراه دارد(1). بر اساس مدل تقاضا‑منابع شغلی، تعارض کار‑خانواده بهعنوان یک تقاضای شغلی میتواند منابع روانی فرد را تحلیل برده و به پیامدهایی همچون خستگی منجر شود(2). در این میان، رفتار سرپرست حامی خانواده بهعنوان یک منبع شغلی کلیدی شناخته میشود که میتواند اثرات منفی تقاضاهای شغلی را تعدیل کند(4،3). با این حال، نقش تعدیلکنندگی این متغیر در ارتباط بین تعارض خانواده‑کار و سندرم خستگی مزمن کمتر مورد بررسی قرار گرفته است(5). مطالعه حاضر با هدف بررسی نقش تعدیلکننده رفتار سرپرست حامی خانواده در ارتباط بین تعارض خانواده‑کار و سندرم خستگی مزمن در کارکنان یک شرکت دولتی انجام شد. روشها: پژوهش حاضر از نوع همبستگی و مبتنی بر تحلیل رگرسیون تعدیلی بود. 252 نفر از کارکنان شرکت آب منطقهای اصفهان به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند و به مقیاس تعارض خانواده‑کار ، مقیاس رفتار سرپرست حامی خانواده و پرسشنامه سندرم خستگی مزمن پاسخ دادند. برای بررسی نقش تعدیلکنندگی، از تحلیل رگرسیون سلسلهمراتبی با وارد کردن اثرات تعاملی استفاده شد. دادهها با نرمافزار SPSS 26 تحلیل گردید. یافتهها: تعارض خانواده‑کار همبستگی مثبت و معناداری با سندرم خستگی مزمن داشت (β = 0.238، P = 0.005). رفتار سرپرست حامی خانواده نیز همبستگی منفی و معناداری با خستگی مزمن (β = -0.353، P < 0.001) و با تعارض خانواده‑کار (β = -0.368، P = 0.001) نشان داد. تحلیل رگرسیون تعدیلی نشان داد که رفتار سرپرست حامی خانواده نقش تعدیلکننده معناداری در رابطه بین تعارض خانواده‑کار و سندرم خستگی مزمن ایفا میکند (β = 0.262، P = 0.015). بهعبارت دیگر، در کارکنانی که سرپرستان خود را حامیتر نسبت به مسائل خانواده ادراک میکردند، رابطه مثبت بین تعارض خانواده‑کار و خستگی مزمن بهطور معناداری ضعیفتر بود. همچنین، مجذور R کل مدل 0٫182، تغییرات R² ناشی از اثر تعاملی 0٫026، F تغییرات = 4٫18 و فاصله اطمینان 95٪ برای β تعامل (0٫012 تا 0٫512) گزارش شد. نتیجهگیری: سازمانها با طراحی و اجرای برنامههای آموزشی برای سرپرستان به منظور ارتقای رفتارهای حامی خانواده، و همچنین با نهادینهسازی فرهنگ حمایت از تعادل کار‑خانواده، میتوانند بهطور مؤثری از بروز و تشدید سندرم خستگی مزمن در کارکنان پیشگیری کنند.