سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

صفحه اصلی / اولین همایش بین المللی تحول خدمات سلامت: تلفیق مراقبت، درمان، بازتوانی و امیدبخشی

مؤلفههای معنوی در اخلاق حرفهای نظام سلامت ایران: یک مرور حیطهای

نویسندگان :

زهرا طوسی¹ سامره قلیچ‌خانی² مهدی بگلری³

1- دانشگاه علوم پزشکی همدان 2- دانشگاه علوم پزشکی همدان 3- دانشگاه علوم پزشکی همدان

کلمات کلیدی :

Professional Ethics،Spirituality،Spiritual Intelligence،Iran Health System،Hope

چکیده :

مقدمه: ارتقای کیفیت خدمات سلامت صرفاً با توسعه فناوریهای پزشکی محقق نمیشود، بلکه مستلزم توجه همزمان به ابعاد اخلاقی و معنوی در بستر تعاملات انسانی است. با وجود پیشینه غنی فرهنگی-اسلامی ایران، جایگاه مؤلفههای معنوی در ادبیات اخلاق حرفهای این کشور بهروشنی تبیین نشده است. پژوهش حاضر با هدف تعیین سهم و محتوای مؤلفههای معنوی در میان مطالعات اخلاق حرفهای دانشگاههای علوم پزشکی ایران و تبیین نقش آنها در تلفیق مراقبت، درمان، بازتوانی و امیدبخشی انجام شد. روشها: این مطالعه تحلیل ثانویهای بر دادههای یک مرور حیطهای کلان، مبتنی بر چارچوب آرکسی و اُمالی است که برای طراحی مدل اخلاق حرفهای کارکنان دانشگاههای علوم پزشکی ایران انجام شده بود. از میان 250 مطالعه اولیه (1384 تا 1402)، هشت مطالعه دارای مؤلفه صریح معنوی با جستجوی مجدد کلیدواژهمحور شناسایی و با تحلیل محتوای استقرایی سهمرحلهای تحلیل شدند؛ توافق بینکدگذاران 0.85 به دست آمد. یافتهها: تنها 3.2 درصد از مطالعات مؤلفه معنوی صریح داشتند؛ نیمی از ابزارها استاندارد بینالمللی مانند مقیاس اخلاق کار اسلامی و نیمی محقّقساخته بودند. چهار تم اصلی استخراج شد: عدالت و کرامتمحوری، صداقت و تقوا، مسئولیتپذیری الهی، و امید و توکل؛ تم اخیر بیشترین همراستایی را با محور امیدبخشی کنگره نشان داد. نتیجهگیری: مؤلفههای معنوی در اخلاق حرفهای ایران از غنای مفهومی برخوردارند اما با شکاف پژوهشی کمّی آشکاری مواجهاند. پیشنهاد میشود امیدبخشی بهعنوان بُعدی اساسی از معنویت در مدلهای آتی تحول سلامت تعریف و ابزار بومی معتبری برای سنجش آن طراحی و اعتبارسنجی شود.