سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

صفحه اصلی / اولین همایش بین المللی تحول خدمات سلامت: تلفیق مراقبت، درمان، بازتوانی و امیدبخشی

مروری بر تأثیر مداخلات پرستاری جامعه‌محور بر تاب‌آوری و امیدبخشی در بازتوانی بیماران با اختلالات روان‌شناختی

نویسندگان :

سپیده قویدل¹ ملیحه داودی²

1- دانشگاه علوم پزشکی مشهد 2- دانشگاه علوم پزشکی مشهد

کلمات کلیدی :

تاب‌آوری،امیدبخشی،بازتوانی،اختلالات روان‌شناختی،پرستاری جامعه‌محور

چکیده :

مقدمه اختلالات روان‌شناختی مانند افسردگی، اضطراب و اختلالات شدید روانی، چالش‌های عمده‌ای برای سیستم‌های سلامت ایجاد می‌کنند و بر کیفیت زندگی، تاب‌آوری و امید بیماران تأثیر منفی می‌گذارند. مداخلات پرستاری جامعه‌محور، که بر پایه رویکردهای recovery-oriented و مشارکتی بنا شده‌اند، می‌توانند با تمرکز بر خودمدیریتی، حمایت اجتماعی و ادغام بیماران در جامعه، نقش کلیدی در بازتوانی ایفا کنند. این مقاله مروری به بررسی تأثیر این مداخلات بر افزایش تاب‌آوری (توانایی مقابله با استرس و بازگشت به تعادل) و امیدبخشی (ایجاد نگرش مثبت به آینده) در فرآیند بازتوانی می‌پردازد، با هدف شناسایی شواهد موجود برای بهبود خدمات سلامت روان جامعه‌محور (1,2). روش‌ها این مطالعه مروری سیستماتیک بر اساس راهنمای PRISMA انجام شد. جستجو در پایگاه‌های داده مانند PubMed، Scopus، EMBASE، PsychInfo و CINAHL از سال 2010 تا 2025 صورت گرفت، با کلمات کلیدی مانند "community-based nursing interventions"، "mental health recovery"، "resilience"، "hope" و "rehabilitation". معیارهای ورود شامل مطالعات کمی، کیفی و ترکیبی در مورد مداخلات پرستاری جامعه‌محور برای بیماران بزرگسال با اختلالات روان‌شناختی بود. مطالعات غیرانگلیسی، غیرمرتبط یا با کیفیت پایین حذف شدند. کیفیت مطالعات با ابزارهایی مانند Kmet ارزیابی شد و داده‌ها به صورت توصیفی و تماتیک تحلیل گردیدند (1,3). یافته‌ها از 32 مطالعه بررسی‌شده )شامل RCTها، مطالعات کیفی و ترکیبی(، مداخلات پرستاری جامعه‌محور مانند برنامه‌های روان‌آموزشی، بازدیدهای خانگی، فعالیت‌های recreational )مانند هنر و ورزش) و حمایت‌های خانوادگی، اثرات مثبتی بر تاب‌آوری و امید نشان دادند. این مداخلات با بهبود خودمدیریتی، کاهش علائم، افزایش کیفیت زندگی و کاهش بستری مجدد همراه بودند. برای مثال، رویکردهای recovery-oriented مانند ACT-IMR و IPS، امید را از طریق empowerment و مقاومت در برابر setbacks افزایش دادند، در حالی که روابط درمانی مشارکتی (مانند codesign فعالیت‌ها) تاب‌آوری را در مراحل awareness و growth recovery تقویت کردند. پرستاران نقش محوری در آموزش، پیگیری و حمایت عاطفی داشتند، اما چالش‌هایی مانند بار کاری و stigma وجود داشت1,2,4)). نتیجه‌گیری مداخلات پرستاری جامعه‌محور به طور مؤثری تاب‌آوری و امید را در بازتوانی بیماران با اختلالات روان‌شناختی افزایش می‌دهند و می‌توانند به عنوان بخشی از سیاست‌های سلامت روان ادغام شوند. توصیه می‌شود آموزش پرستاران در زمینه دیجیتال و مشارکتی تقویت شود تا چالش‌ها کاهش یابد و outcomes بهبود یابد. تحقیقات آینده باید بر اثرات بلندمدت و فرهنگی تمرکز کنند (1,2). واژگان کلیدی تاب‌آوری، امیدبخشی، بازتوانی، اختلالات روان‌شناختی، پرستاری جامعه‌محور