سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

صفحه اصلی / اولین همایش بین المللی تحول خدمات سلامت: تلفیق مراقبت، درمان، بازتوانی و امیدبخشی

بازخوانی فلسفی مفهوم سلامت انسان محور:تحلیلی بر تقاطع اخلاق٫ معنویت و سلامت

نویسندگان :

فاطمه مهدیان¹ حمیده فتاح پور²

1- دانشگاه آزاد واحد فلاورجان 2- دانشگاه آزاد واحد فلاورجان

کلمات کلیدی :

اخلاق،سلامت انسان محور،معنویت،فلسفه سلامتی

چکیده :

مقدمه: در سال‌های اخیر، مفهوم سلامت از چارچوب محدود زیست‌پزشکی فراتر رفته و رویکرد انسان‌محور به‌عنوان الگویی جامع در نظام‌های سلامت مطرح شده است. این رویکرد بر درک انسان به‌مثابه موجودی چندبعدی تأکید دارد که ابعاد اخلاقی و معنوی نقش اساسی در تجربه سلامت و بیماری او ایفا می‌کنند. بازخوانی فلسفی این مفهوم می‌تواند به فهم عمیق‌تر سلامت و ارتقای کیفیت مراقبت منجر شود. روش: این مطالعه یک مقاله مروری–تحلیلی است که با بررسی نظام‌مند متون مرتبط در حوزه فلسفه سلامت، اخلاق پزشکی و معنویت در سلامت انجام شده است. منابع علمی معتبر شامل مقالات، کتب و اسناد نظری مورد تحلیل مفهومی قرار گرفته و داده‌ها با رویکرد تفسیری–فلسفی بررسی شده‌اند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که الگوی زیست‌پزشکی غالب، سلامت را عمدتاً به بعد جسمی محدود کرده و ابعاد اخلاقی و معنوی انسان را نادیده می‌گیرد. در مقابل، سلامت انسان‌محور بر تجربه زیسته فرد، کرامت انسانی، معناجویی و ارزش‌های اخلاقی تأکید دارد. همچنین، ادغام اخلاق مراقبتی و معنویت در فرایند درمان، موجب بهبود رابطه درمانگر–بیمار، افزایش رضایت بیماران و ارتقای کیفیت مراقبت می‌شود. نتیجه‌گیری: سلامت انسان‌محور مفهومی جامع و پویا است که در تقاطع اخلاق، معنویت و سلامت شکل می‌گیرد. بازنگری فلسفی این مفهوم نشان می‌دهد که توجه به ابعاد اخلاقی و معنوی نه‌تنها یک ضرورت نظری، بلکه شرطی اساسی برای ارائه مراقبتی انسانی و اثربخش در نظام‌های سلامت معاصر است. واژگان کلیدی: سلامت انسان‌محور، اخلاق، معنویت، فلسفه سلامت، مراقبت انسانی