سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

صفحه اصلی / اولین همایش ملی ساختمان ها و زیرساخت های عمرانی تاب آور و زیست بوم پایدار

تحلیل و بررسی روش های محاسباتی موجود در تعیین میزان درصد رسوب باربستر و رسوب مواد معلق معدنی(مطالعه موردی؛ رودخانه هراز)

نویسندگان :

امیر مشهدی خلردی¹ صادق صادقی² عسکری تشکری³

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد 3- دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائمشهر

کلمات کلیدی :

منحنی سنجه رسوب،بار رسوب معلق،رودخانه هراز،خطای میانگین مجذور مربعات،رهیافت تجربی

چکیده :

ماهیت متغیر و پیچیده بار رسوب رودخانه‌ها همواره برآورد میزان رسوب وارده به مخازن سدها و تعیین عمرمفید سازه‌های آبی را با چالش مواجه ساخته است.آگاهی دقیق ازمیزان مواد جامد رسوبی که توسط جریان حمل یا ته‌نشین می‌شود، از اطلاعات ضروری و اولیه در هر پروژه آب و یکی از عوامل کلیدی در تصمیم‌گیری برای احداث سازه‌های آبی بر روی رودخانه‌ها محسوب می‌گردد.درپژوهش حاضر، باررسوب معلق و باربستر، به‌صورت مجزا در پنج ایستگاه اصلی(پنجاب، پلور، بلده، رزن و کره‌سنگ) از حوضه آبریز رودخانه هراز مورد برآورد و مقایسه قرار گرفتند.برای برآورد باررسوب معلق، ابتدا از منحنی‌های سنجه (یک‌خطی، حدوسط و فائو) استفاده شدو درادامه، رهیافت‌های تجربی شامل انیشتین،کالینسک،بروکس،چانگ،سایمونز و ریچاردسون بکار گرفته شدند.همچنین، باربستر رودخانه با بهره‌گیری از روابط شیلدز، میر-پیتر، شاکلیچ و روتنر تخمین زده شد.به‌منظور ارزیابی دقت و کارایی منحنی‌های سنجه، دوکمیت آماری ضریب همبستگی و خطای میانگین مجذور مربعات (MSE) به کار رفتند. در نهایت، نتایج به‌دست‌آمده از روابط تجربی با آمار رسوب واقعی اندازه‌گیری‌شده درایستگاه‌ها مقایسه شدند. یافته‌های تحقیق نشان داد که در میان منحنی‌های سنجه، منحنی سنجه یک‌خطی در هر پنج ایستگاه، باثبت کمترین میزان خطا و بیشترین ضریب همبستگی، بهترین عملکرد را دربرآورد باررسوب معلق داشته است.دربین رهیافت‌های تجربی برآورد بارمعلق، رهیافت بروکس و درمیان روش‌های برآورد باربستر، روش شاکلیچ درمقایسه با سایر روش‌ها، کارایی مناسب و دقت بالاتری را در مطالعه موردی حوضه آبریز هراز از خود نشان می‌دهند.جهت اعتبارسنجی اطلاعات، شرایط حوضه در مدل کامپیوتری HEC-RAS 4.1.0 شبیه‌سازی شده که نتایج، تطابق مناسب مدل باشرایط طبیعی انتقال رسوب درمنطقه راتأییدنموده است.