سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

صفحه اصلی / اولین همایش بین المللی تحول خدمات سلامت: تلفیق مراقبت، درمان، بازتوانی و امیدبخشی

انعطافپذیری روانشناختی: مروری بر مفاهیم، سازوکارها و عوامل مؤثر

نویسندگان :

مهسا امینی¹ حمیدطاهر نشاظ دوست² علی محرابی³

1- اصفهان 2- اصفهان 3- اصفهان

کلمات کلیدی :

انعطافپذیری روانشناختی،تنظیم هیجان،درمان پذیرش و تعهد،سلامت روان

چکیده :

مقدمه: انعطافپذیری روانشناختی از سازههای کلیدی در تبیین سلامت روان و سازگاری با شرایط استرسزا است که در سالهای اخیر توجه گستردهای در روانشناسی به خود جلب کرده است (1، 2). این سازه به توانایی پذیرش تجربههای درونی، تماس با لحظه حال و انتخاب رفتارهای مبتنی بر ارزشهای فردی در مواجهه با فشارهای روانی اشاره دارد (3-5). هدف این مقاله، مرور مفهومی انعطافپذیری روانشناختی و بررسی سازوکارها، مؤلفهها و دیدگاههای مرتبط با آن است. روشها: این مطالعه از نوع مروری توصیفی بود؛ به این صورت که با استفاده از کلیدواژههای استاندارد در پایگاههای علمی داخل و خارج از کشور شامل Google Scholar، PubMed، Scopus، Web of Science، ScienceDirect، SID، Magiran و IranDoc جستوجو شدند و پس از اعمال معیارهای ورود و خروج و حذف موارد تکراری 21 مقاله مرتبط با انعطافپذیری روانشناختی از 1974 تا 2026 میلادی و 1388 تا 1404 بررسی شدند. یافتهها: نتایج نشان داد انعطافپذیری روانشناختی سازهای پویا و چندبعدی است که از تعامل عوامل فردی و محیطی شکل میگیرد. این سازه در چارچوب درمان پذیرش و تعهد از طریق فرایندهایی مانند پذیرش، گسلش شناختی، ارتباط با لحظه حال، خود بهعنوان زمینه، شفافسازی ارزشها و عمل متعهدانه تقویت میشود. همچنین سطوح بالاتر آن با کاهش نشانههای اضطراب و افسردگی، بهبود کیفیت زندگی، تنظیم هیجان مؤثرتر و سازگاری اجتماعی بهتر همراه است. نتیجهگیری: انعطافپذیری روانشناختی نقش مهمی در ارتقای سلامت روان و مقابله مؤثر با فشارهای زندگی ایفا میکند و میتواند بهعنوان یک عامل محافظتی در برابر اختلالات هیجانی عمل کند. ازاینرو، توجه به این سازه میتواند به بهبود سازگاری و ارتقای بهزیستی روانی افراد کمک کند.