سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

صفحه اصلی / اولین همایش بین المللی تحول خدمات سلامت: تلفیق مراقبت، درمان، بازتوانی و امیدبخشی

کاربردهای هوش مصنوعی در کاهش تغییرات اقلیمی: یک مرور نظاممند بر کاهش انتشار گازهای گلخانهای

نویسندگان :

طیبه عرب زاده¹ ضرغام فرامرزی نیا² عاطفه عرب زاده³ ثریا عرب زاده⁴

1- دانشگاه علوم پزشکی کرمان 2- مرکز آموزش عالی امام جعفر صادق بهبهان 3- آموزش و پرورش شهرستان گناوه 4- آموزش و پرورش شهرستان گناوه

کلمات کلیدی :

تغییرات اقلیمی،هوش مصنوعی،گازهای گلخانه ای،مرور نظام مند،پایداری محیطی

چکیده :

مقدمه: تغییرات اقلیمی ناشی از افزایش گازهای گلخانهای، از بحرانیترین چالشهای سلامت و پایداری زیستبومهای جهانی است (1). هوش مصنوعی (AI) ظرفیت بالایی در شتاببخشی به اقدامات کاهش انتشار و سازگاری اقلیمی دارد (1, 2). این مطالعه با هدف مرور نظاممند کاربردها و اثربخشی هوش مصنوعی در کاهش انتشار گازهای گلخانهای و تبیین پیامدهای آن بر تابآوری سلامت انجام شد. روشها: این مرور نظاممند بر اساس بیانیه PRISMA انجام گرفت. جستجو در Scopus، Web of Science، PubMed وIEEE Xplore در بازه 2020 تا 2025 با استراتژی سرچ ("Artificial Intelligence" OR "Machine Learning" OR "Deep Learning") AND ("Climate Change" OR "Greenhouse Gas Mitigation") و محدودیت به مقالات پژوهشی مرور همتا و متون موردی صنعتی صورت گرفت. از 48 اثر شناساییشده، پس از غربالگری عنوان و چکیده و اعمال معیارهای ورود (کاربرد مستقیم هوش مصنوعی در کاهش انتشار، ارائه داده کمّی یا مطالعه موردی) و معیارهای خروج (مقالات صرفاً نظری و فاقد داده تجربی)، 7 مطالعه وارد مرور شدند. دادههای کلیدی شامل نوع الگوریتم، حوزه عملکردی، دستاوردهای کمّی و چالشهای سیستمی استخراج و به روش تحلیل محتوای کیفی در یک ماتریس تحلیلی سنتز شد. یافتهها: براساس یافته های پژوهش ظرفیتهای هوش مصنوعی در پنج محور متمرکز بود: 1) مدلسازی و پیشبینی اقلیمی با شبکههای عصبی عمیق (CNN و RNN) و کاهش عدمقطعیت پیشبینی رویدادهای حدی (2, 3). 2) بهینهسازی سیستمهای انرژی و ادغام انرژیهای تجدیدپذیر در شبکههای هوشمند تا 20 درصد افزایش ارزش انرژی بادی (2, 4). 3) پایش بلادرنگ انتشار شامل شناسایی نشت متان و کاهش 12 درصدی انتشار بخش حملونقل (1, 2). 4) کشاورزی پایدار با تا 30 درصد صرفهجویی در مصرف آب و کنترل انتشار اکسید نیتروژن (5). 5) چارچوبهای اجتماعی-فنی با تأکید بر ضرورت «هوش مصنوعی سبز»، شفافیت الگوریتمی (XAI) و عدالت در دسترسی به فناوری (4, 6). نتیجهگیری: هوش مصنوعی یک توانمندساز راهبردی در زنجیره اقدامات اقلیمی و کاهش مخاطرات سلامت است. بهرهبرداری پایدار از آن مستلزم توسعه الگوریتمهای کممصرف، ارتقای زیرساخت داده و تدوین چارچوبهای حکمرانی اخلاقی در سطح ملی و بینالمللی است.