سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

صفحه اصلی / اولین همایش بین المللی تحول خدمات سلامت: تلفیق مراقبت، درمان، بازتوانی و امیدبخشی

رویکردهای نوین برای بهبود سلامت روان در سالمندی

نویسندگان :

لیلا صفدری¹ لیلا اربیل²

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم پزشکی قم 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم پزشکی قم

کلمات کلیدی :

سلامت روان سالمندان،تاب‌آوری شناختی–هیجانی،رویکردهای نوین،مداخلات روان‌شناختی،فعالیت‌های چندوجهی،کیفیت زندگی

چکیده :

چشم‌انداز علمی سلامت روان در سالمندی در سال‌های اخیر دچار تحولی بنیادین شده است؛ تحولی که از تمرکز بر افول و زوال بر تقویت فعال تاب‌آوری شناختی–هیجانی در سراسر طول عمر تأکید دارد(1). برخلاف دیدگاه‌های سنتی که تغییرات روان‌شناختی سالمندی را عمدتاً بیمارگونه تلقی می‌کردند، پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند مسیرهای سلامت روان در این دوره ناهمگون و متنوع‌اند و بسیاری از افراد ظرفیت سازگاری و رشد را حفظ می‌کنند.(1,2)مدل‌های معاصر و انسان‌محور، تعامل عوامل زیستی، رفتاری و اجتماعی‌ـ‌فرهنگی را به‌صورت یکپارچه بررسی می‌کنند(1). در این چارچوب، بر انعطاف‌پذیری عصبی در سال‌های پایانی زندگی و قابلیت تغییر سازوکارهای عصبی مرتبط با تنظیم هیجان و شناخت تأکید می‌شود(3). سالمندی نه مرحله‌ای ایستا، بلکه دوره‌ای پویا با ظرفیت‌های قابل تقویت در نظر گرفته می‌شود.(1) شواهد فزاینده نشان می‌دهد مداخلات چندوجهی از جمله فعالیت بدنی همراه با تعامل اجتماعی، مشارکت در فعالیت‌های محرک شناختی و رویکردهای ذهن–بدن می‌توانند به حفظ و ارتقای بهزیستی روان‌شناختی کمک کنند. این مداخلات فراتر از کاهش علائم، معنا، ارتباط و عاملیت فردی را تقویت می‌کنند.(3–5) سلامت روان به‌عنوان ظرفیتی سازگارانه و پویا بازتعریف می‌شود که از طریق چرخه‌های بازخوردی زیستی–رفتاری شکل می‌گیرد(1). این رویکرد با تلفیق شواهد میان‌رشته‌ای و توجه به تجربه زیسته و ملاحظات اخلاقی، زمینه را برای سیاست‌گذاری‌های پیشگیرانه و راهبردهای مقیاس‌پذیر بهداشت عمومی و کاهش افسردگی، اضطراب و انزوای اجتماعی در سالمندی فراهم می‌کند و سلامت روان را زیربنای سالمندی سالم معرفی می‌کند عاملی که بر رفتار سبک زندگی و پیامدهای شناختی تأثیرگذار است (2,4,5).