سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

صفحه اصلی / اولین همایش بین المللی تحول خدمات سلامت: تلفیق مراقبت، درمان، بازتوانی و امیدبخشی

محور تغذیه–میکروبیوم–ایمنی در سالمندی: از دیس‌بیوز تا التهابِ پیری و مداخلات تغذیه‌ای کاربردی

نویسندگان :

صدف آقایی پور¹ نسرین زارع²

1- دانشگاه آزاد نجف آباد 2- دانشگاه آزاد نجف آباد

کلمات کلیدی :

دیسبیوز،سالمندی سالم،تنظیم سیستم ایمنی،التهاب ناشی از پیری،محور تغذیه–میکروبیوم–ایمنی،میکروبیوتای روده،پروبیوتیک

چکیده :

چکیده زمینه: پیری جمعیت با تغییرات عمیق در تنظیم ایمنی، هموستاز متابولیک و ترکیب میکروبی روده همراه است. شواهد رو‌به‌افزایشی نشان می‌دهد که این سامانه‌ها از طریق محور تغذیه–میکروبیوم–ایمنی با یکدیگر تعامل دارند؛ محوری که نقش اساسی در حفظ تعادل فیزیولوژیک در طول فرآیند پیری ایفا می‌کند (1،2). تغییرات مرتبط با سن در تنوع و ساختار میکروبیوتای روده، که به‌طور معمول "دیس‌بیوز" نامیده می‌شود، با اختلال در عملکرد سد روده، افزایش انتقال ترکیبات میکروبی و فعال‌سازی پایدار پاسخ‌های ایمنی همراه است (3،4). این تغییرات به بروز حالت التهابی مزمن خفیف موسوم به "التهابِ پیری" یا "inflammaging" منجر می‌شوند؛ وضعیتی زیستی که عامل کلیدی بسیاری از بیماری‌های وابسته به سن از جمله اختلالات متابولیک، تحلیل عصبی، ضعف عمومی و نارسایی‌های ایمنی محسوب می‌شود (5). روش‌ها: این مرور روایتی با ترکیب داده‌های حاصل از مطالعات تجربی، پژوهش‌های اپیدمیولوژیک و کارآزمایی‌های تصادفی کنترل‌شده، به بررسی تعامل میان عوامل تغذیه‌ای، میکروبیوتای روده و عملکرد ایمنی در سالمندان پرداخته است. تمرکز متون بررسی‌شده بر مداخلات تغذیه‌ای هدفمند بر میکروبیوم—به‌ویژه استفاده از پروبیوتیک‌ها، پری‌بیوتیک‌ها، سین‌بیوتیک‌ها و الگوهای غذایی—و اثرات آن‌ها بر ترکیب میکروبی، متابولیت‌های میکروبی، یکپارچگی سد روده و نشانگرهای التهابی مرتبط با پیری بوده است (6–8). یافته‌ها: پیری معمولاً با کاهش تنوع میکروبی روده و عدم تعادل میان گونه‌های مفید و پاتوژن همراه است (2،3). این تغییرات با افزایش نفوذپذیری روده، اختلال در تولید متابولیت‌های میکروبی و افزایش التهاب سیستمیک مرتبط هستند (4،5). مداخلات تغذیه‌ای هدفمند بر میکروبیوم توانایی تعدیل ترکیب میکروبی، افزایش جنس‌های مفیدی چون "Bifidobacterium" و "Lactobacillus" و تقویت تولید اسیدهای چرب زنجیره کوتاه به‌ویژه بوتیرات را نشان داده‌اند (6،9). این متابولیت‌ها نقش حیاتی در حفظ انسجام سد اپی‌تلیالی، تنظیم پاسخ‌های ایمنی ذاتی و اکتسابی، و مهار تولید سایتوکاین‌های پیش‌التهابی دارند (6،10). شواهد حاصل از کارآزمایی‌های تصادفی کنترل‌شده بیانگر آن است که راهبردهای تغذیه‌ای مبتنی بر میکروبیوم می‌توانند همئوستاز ایمنی را بهبود دهند و نشانگرهای التهابی را در سالمندان کاهش دهند (7،8). نتیجه‌گیری: محور تغذیه–میکروبیوم–ایمنی یک هدف امیدبخش برای مداخلات مؤثر در جهت ارتقای سالمندی سالم محسوب می‌شود. راهبردهای تغذیه‌ای متمرکز بر میکروبیوم می‌توانند به بازسازی تعادل میکروبی، کاهش دیس‌بیوز و تعدیل التهابِ پیری کمک کنند و بدین‌ترتیب احتمالاً از بار بیماری‌های التهابی وابسته به سن بکاهند (5،10). با این حال، انجام مطالعات طولی و مداخله‌ای با طراحی دقیق ضروری است تا سازوکارهای علّی این ارتباط‌ها روشن‌تر شود و مداخلات تغذیه‌ای مبتنی بر میکروبیوم به‌صورت مؤثر در عرصه‌های بالینی و بهداشت عمومی در جمعیت سالمندان به‌کار گرفته شوند