سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

صفحه اصلی / اولین همایش بین المللی تحول خدمات سلامت: تلفیق مراقبت، درمان، بازتوانی و امیدبخشی

فراتحلیل اثربخشی طرحواره درمانی بر اختلالات اضطرابی از سال 1390 تا 1404

نویسندگان :

رامین تبرائی¹ فریده اشرفی²

1- ازاد قم 2- ازاد قم

کلمات کلیدی :

طرحواره درمانی،اضطراب

چکیده :

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی کمّی و نظام‌مند اثربخشی طرحواره‌درمانی بر اختلالات اضطرابی و تلفیق نتایج مطالعات انجام‌شده در بازه زمانی 1390 تا 1404 انجام شد. با توجه به گسترش روزافزون استفاده از رویکرد طرحواره‌درمانی به‌عنوان یکی از درمان‌های نسل سوم شناختی–رفتاری در درمان اختلالات اضطرابی و تأکید آن بر اصلاح طرحواره‌های ناسازگار اولیه، ضرورت انجام یک فراتحلیل جامع به‌منظور تعیین اندازه اثر واقعی این مداخله در پژوهش‌های داخلی احساس می‌شد. ازاین‌رو، پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر داخلی شامل SID، Magiran، IranDoc، CIVILICA و سایر منابع تخصصی روان‌شناسی به‌صورت نظام‌مند مورد جست‌وجو قرار گرفت و در نهایت مطالعات واجد شرایط بر اساس معیارهای ورود و خروج انتخاب شدند. اطلاعات مربوط به این مطالعات در کاربرگ فراتحلیل استخراج و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار CMA 2 و بر مبنای مدل اثرات تصادفی انجام شد.نتایج فراتحلیل نشان داد که میانگین اندازه اثر کلی طرحواره‌درمانی بر اختلالات اضطرابی برابر با g = 0.884 است که بر اساس ملاک‌های کوهن، یک اندازه اثر بزرگ محسوب می‌شود. همچنین مقدار آماره z = -9.351 به دست آمد که در سطح 0.001 معنادار است. این یافته‌ها حاکی از آن است که طرحواره‌درمانی به‌طور معناداری موجب کاهش نشانه‌های اختلالات اضطرابی شده و از اثربخشی بالینی قابل توجهی برخوردار است. نتایج نشان می‌دهد که این رویکرد درمانی با تمرکز بر شناسایی و اصلاح الگوهای شناختی و هیجانی ناکارآمد، تنظیم هیجان، کاهش اجتناب و افزایش احساس امنیت روان‌شناختی، نقش مؤثری در بهبود کارکرد روانی افراد مبتلا به اختلالات اضطرابی ایفا می‌کند.به‌طور کلی، فراتحلیل حاضر با ارائه تصویری کمّی، منسجم و معتبر از نتایج پژوهش‌های داخلی طی بیش از یک دهه اخیر، اثربخشی بالای طرحواره‌درمانی در درمان اختلالات اضطرابی را تأیید می‌کند و می‌تواند به‌عنوان مبنایی علمی برای تصمیم‌گیری بالینی، طراحی پروتکل‌های درمانی کارآمدتر و هدایت پژوهش‌های آینده در حوزه درمان‌های مبتنی بر طرحواره مورد استفاده قرار گیرد.