سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

صفحه اصلی / اولین همایش ملی ساختمان ها و زیرساخت های عمرانی تاب آور و زیست بوم پایدار

بررسی مدل‌های انتخاب پیمانکار و ارائه مدل چندمعیاره انتخاب پیمانکار

نویسندگان :

سینا مقبل اصفهانی¹ مهدی فضیلتی فضیلتی²

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

کلمات کلیدی :

انتخاب پیمانکار،تصمیم‌گیری چندمعیاره (MCDM)،فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP)،مدیریت ساخت،تاپسیس (TOPSIS)،ارزیابی و رتبه‌بندی پیمانکاران

چکیده :

انتخاب پیمانکار یکی از تصمیم‌های کلیدی در مدیریت ساخت است و به‌طور مستقیم بر زمان، هزینه، کیفیت و ریسک‌های اجرایی پروژه اثر می‌گذارد. تجربه پروژه‌های عمرانی نشان می‌دهد اتکا به معیار «کمترین قیمت پیشنهادی» به‌تنهایی می‌تواند به انتخاب پیمانکار نامناسب و در نتیجه افزایش تأخیر، افت کیفیت و بروز اختلافات منجر شود؛ ازاین‌رو، ارزیابی باید مبتنی بر مجموعه‌ای از معیارهای کمی و کیفی باشد. در این پژوهش، یک چارچوب تصمیم‌گیری چندمعیاره برای انتخاب پیمانکاران پروژه‌های ساختمانی ارائه می‌شود. ابتدا با مرور ادبیات و مطالعات داخلی، معیارهای کلیدی شامل قیمت، توان و ثبات مالی، توان فنی و اجرایی، کیفیت، توان مدیریت پروژه، HSE و عملکرد گذشته استخراج و در قالب ساختار سلسله‌مراتبی سامان‌دهی شده است. سپس وزن معیارها با روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) و با تجمیع نظرات خبرگان تعیین گردیده است. در گام بعد، رتبه‌بندی گزینه‌ها با روش تاپسیس (TOPSIS) انجام شده است و برای نمایش قابلیت کاربرد، یک مطالعه موردی نمونه با سه پیمانکار فرضی ارائه و نتایج رتبه‌بندی تحلیل شد. علاوه بر این، پایداری تصمیم با تحلیل حساسیت نسبت به تغییر وزن معیارهای «قیمت» و «کیفیت» بررسی گردید. نتایج نمونه نشان داد پیمانکاری که ترکیب متوازن‌تری از توان مدیریتی، کیفیت اجرایی و توان مالی ارائه می‌دهد، حتی با قیمت بالاتر نیز می‌تواند در رتبه نخست قرار گیرد. در مجموع، چارچوب پیشنهادی به دلیل شفافیت، سادگی محاسبات و امکان اجرا با داده‌های محدود، برای کارفرمایان و کمیته‌های مناقصه در پروژه‌های ساختمانی قابل توصیه است و زمینه حرکت از رویکرد «کمترین قیمت» به سمت «بهترین ارزش» را فراهم می‌کند. با حفظ کیفیت و ایمنی. ارزیابی پیمانکاران در کشور بر اساس آیین‌نامه اجرایی ماده 12 قانون برگزاری مناقصات انجام می‌شود، اما در این آیین‌نامه اولویت معیارها متناسب با نوع پروژه مشخص نشده است. در این پژوهش، پروژه‌های عمرانی به رسته‌های مختلف تقسیم و با نظر خبرگان، معیارهای ارزیابی برای هر رسته اولویت‌بندی می‌شود. این تحقیق کاربردی و از نوع پیمایشی است