سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

صفحه اصلی / اولین همایش بین المللی تحول خدمات سلامت: تلفیق مراقبت، درمان، بازتوانی و امیدبخشی

بازتوانی روان‌شناختی پس از مراقبت‌های ویژه: مرور روایتی از شواهد جهانی و الزامات بومی‌سازی در نظام سلامت ایران

نویسندگان :

فریدخت یزدانی¹

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

کلمات کلیدی :

Intensive Care Units،Psychological Rehabilitation،Post-Intensive Care Syndrome،Functional Recovery،Mental Health

چکیده :

مقدمه: پیامدهای روان‌شناختی پس از بستری در بخش مراقبت‌های ویژه (ICU) یکی از چالش‌های مهم سلامت جهانی است و می‌تواند کیفیت زندگی، عملکرد اجتماعی و بازگشت به نقش‌های فردی را مختل کند. اضطراب، افسردگی، اختلال استرس پس از سانحه و اختلالات شناختی در درصد قابل‌توجهی از بیماران مشاهده می‌شود (1, 2). روش‌ها: این مرور روایتی با رویکرد نظام‌مند و بر اساس اصول SANRA انجام شد. جستجوی جامع در پایگاه‌های PubMed، Scopus و Web of Science برای مطالعات منتشرشده بین سال‌های 2015 تا 2025 انجام شد. کلیدواژه‌ها بر اساس MeSH انتخاب شدند و مطالعات مرتبط با پیامدهای روان‌شناختی و مداخلات بازتوانی پس از ICU وارد شدند. یافته‌ها: اختلالات شناختی، خاطرات ناپیوسته، تجربه هذیان و محدودیت ارتباط با خانواده عوامل کلیدی در شکل‌گیری پیامدهای روانی هستند. مداخلات جهانی شامل کلینیک‌های پس از ICU، توان‌بخشی چندرشته‌ای، درمان‌های شناختی–رفتاری و برنامه‌های دیجیتال اثربخشی نسبی داشته‌اند، اما ناهمگونی در طراحی و اجرا مانع استانداردسازی شده است (3, 4). در ایران، فقدان کلینیک‌های پس از ICU، کمبود متخصصان سلامت روان و نبود پروتکل‌های بومی چالش اصلی است (5). نتیجه‌گیری: بازتوانی روان‌شناختی پس از ICU نیازمند رویکردی چندبُعدی، مرحله‌ای و بومی‌سازی‌شده است. توسعه مدل‌های یکپارچه، مشارکت فعال خانواده و بهره‌گیری از فناوری‌های کم‌هزینه می‌تواند مسیر بهبود پایدار بیماران و ارتقای کیفیت مراقبت را فراهم کند.