سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

صفحه اصلی / اولین همایش بین المللی تحول خدمات سلامت: تلفیق مراقبت، درمان، بازتوانی و امیدبخشی

چالش‌ها و راهکارهای مراقبت خانوادگی از بیماران آسیب مغزی تروماتیک: مرور روایتی با ادغام تجربه زیسته

نویسندگان :

منصوره احمدی فراز¹

1- دانشگاه آزاد اسلامی نجف آباد

کلمات کلیدی :

آسیب مغزی تروماتیک،مراقب خانوادگی،بار مراقبتی،حمایت اجتماعی،توانمندسازی خانواده،مراقبت در منزل

چکیده :

مقدمه: آسیب مغزی تروماتیک (TBI) یکی از علل اصلی ناتوانی پایدار است که علاوه بر بیمار، خانواده را نیز درگیر چالش‌های پیچیده مراقبتی می‌کند. مراقبین خانوادگی اغلب بار عاطفی، روانی، اجتماعی و اقتصادی قابل توجهی را تجربه می‌کنند و شواهد نشان می‌دهد شدت اختلالات شناختی و طول دوره مراقبت از عوامل تعیین‌کننده این بار هستند (1, 2). با وجود مطالعات متعدد، مسیر زمانی تجربه خانواده‌ها و نقش حمایت‌های اجتماعی و سازمانی در این فرایند کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. روش‌ها: این مطالعه به‌صورت مرور روایتی با جستجو در پایگاه‌های PubMed، Scopus، Web of Science، CINAHL و PsycINFO از 2019 تا سال 2026 انجام شد. مطالعات اصیل پژوهشی مرتبط با مراقبین خانوادگی بیماران TBI وارد تحلیل شدند. داده‌ها با روش تحلیل محتوای روایتی طبقه‌بندی شدند و تجربه زیسته نویسنده مسئول به‌عنوان داده تفسیری تکمیلی مورد استفاده قرار گرفت. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد چالش‌های مراقبتی در پنج حوزه بحران عاطفی، تغییر نقش‌های خانوادگی و حرفه‌ای، فشار اقتصادی، اختلالات ارتباطی و کمبود حمایت اطلاعاتی قرار می‌گیرند. مسیر بار مراقبتی الگوی زمانی مشخصی دارد که از حمایت گسترده اولیه به سمت فرسودگی تدریجی مراقب اصلی حرکت می‌کند. ادغام تجربه زیسته نشان داد حمایت‌های مستمر اجتماعی و سازمانی می‌تواند به حفظ هویت اجتماعی بیمار و کاهش فشار روانی خانواده کمک کند. مداخلات چندمؤلفه‌ای شامل آموزش مراقب، حمایت روانی و تقویت شبکه‌های حمایتی موجب افزایش تاب‌آوری مراقبین می‌شود (3-5). نتیجه‌گیری: طراحی برنامه‌های مراقبت خانواده‌محور مبتنی بر حمایت مستمر اجتماعی و سازمانی می‌تواند بار مراقبتی را کاهش داده و سازگاری خانواده‌ها را بهبود بخشد.