سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

صفحه اصلی / اولین همایش بین المللی تحول خدمات سلامت: تلفیق مراقبت، درمان، بازتوانی و امیدبخشی

اثربخشی درمان شناختی رفتاری مبتنی بر ذهن آگاهی بر حساسیت اضطرابی و کاهش علائم میگرن در افراد مبتلا به میگرن

نویسندگان :

فهیمه سادات موسویان¹ الهام سادات بیننده² غلامرضا طالبی³

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد 3- دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

کلمات کلیدی :

Mindfulness-Based Cognitive Behavioral Therapy،Anxiety Sensitivity،Migraine Symptoms،Migraine

چکیده :

مقدمه: میگرن یکی از شایعترین انواع سردردهای اولیه به شمار میرود که حدود 15 تا 20 درصد از جمعیت جهان را درگیر میکند. این بیماری از رایجترین سردردهای مزمن و عودکننده است که معمولاً با درد ضرباندار همراه بوده و حملات آن بین 4 تا 72 ساعت ادامه مییابد (1). حساسیت اضطرابی یکی از مشکلات شایع در افراد مبتلا به میگرن است و به ترس از نشانههای اضطراب، ناشی از باور به پیامدهای منفی و تهدیدکننده این نشانهها، اشاره دارد. افراد دارای حساسیت اضطرابی بالا، برانگیختگیهای فیزیولوژیک را بهصورت منفی و فاجعهآمیز تفسیر میکنند(2،3). یکی از مداخلات روانشناختی مؤثر برای بیماران، درمان شناختی مبتنی بر ذهنآگاهی است. شواهد پژوهشی نشان میدهد که مداخلات مبتنی بر ذهنآگاهی، بهویژه در افراد مبتلا به بیماریهای مزمن، موجب بهبود سلامت روان میشوند. درمان شناختی رفتاری یکپارچه با ذهنآگاهی با تلفیق فنون ذهنآگاهی و اصول درمان شناختیرفتاری، به افراد کمک میکند تا هیجانها و توجه خود را بهتر تنظیم کرده و الگوهای فکری ناکارآمد را شناسایی و اصلاح کنند؛ در نتیجه، سازگاری روانشناختی و مقابله مؤثرتر با بیماری افزایش مییابد (4). بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان شناختی رفتاری مبتنی بر ذهن آگاهی بر حساسیت اضطرابی و کاهش علائم میگرن در افراد مبتلا به میگرن انجام شد. روشها: این پژوهش نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون، پسآزمون، پیگیری سه ماهه و گروه کنترل بود. 40 نفر از افراد مبتلا به میگرن بهصورت تصادفی در گروه آزمایش (20 نفر) و کنترل (20 نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش 8 جلسه 90 دقیقهای درمان شناختی رفتاری مبتنی بر ذهن آگاهی دریافت کرد. از پرسشنامه های حساسیت اضطرابی تیلور و کاکس و پرسشنامه سردرد میگرن اهواز استفاده شد. ارزیابی و دادهها با تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر و آزمون بونفرونی تحلیل شد. یافتهها: نتایج نشان داد که برای متغیر حساسیت اضطرابی، اثر زمان (F=95.84، p<0.001)، تعامل زمان × گروه (F=98.76، p<0.001) و اثر گروه (F=6.12، p=0.019) معنادار است. همچنین آزمون تعقیبی بونفرونی نشان داد که تفاوت بین پیشآزمون و پسآزمون و نیز پیشآزمون و پیگیری معنادار است (p<0.001)، اما بین پسآزمون و پیگیری تفاوت معناداری مشاهده نشد (p>0/05). برای متغیر علائم میگرن نیز اثر زمان (F=40/28، p<0/001)، تعامل زمان × گروه (F=36/47، p<0/001) و اثر گروه (F=5/91، p=0/020) معنادار بود. نتایج بونفرونی نشان داد که تفاوت بین پیشآزمون با پسآزمون و پیشآزمون با پیگیری معنادار است (p<0/001)، اما بین پسآزمون و پیگیری تفاوت معناداری مشاهده نشد (p>0/05). نتیجهگیری: نتایج نشان داد که درمان شناختی رفتاری مبتنی بر ذهنآگاهی بهطور معناداری موجب کاهش حساسیت اضطرابی و علائم میگرن در افراد مبتلا شده است. همچنین این اثرات در مرحله پیگیری پایدار باقی ماندهاند. بنابراین این مداخله میتواند بهعنوان رویکردی مؤثر و پایدار در بهبود وضعیت روانشناختی و جسمانی افراد مبتلا به میگرن مورد استفاده قرار گیرد. واژگان کلیدی: درمان شناختی رفتاری مبتنی بر ذهن آگاهی، حساسیت اضطرابی، علائم میگرن، میگرن