سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

صفحه اصلی / اولین همایش بین المللی تحول خدمات سلامت: تلفیق مراقبت، درمان، بازتوانی و امیدبخشی

رابطه استرس شغلی و رضایت شغلی با وقوع آسیبهای ناشی از سوزن و اجسام تیز در کارکنان سلامت: یک مرور نظاممند

نویسندگان :

مهسا مسجدی اصفهانی¹

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان

کلمات کلیدی :

استرس شغلی،رضایت شغلی،آسیب ناشی از سوزن

چکیده :

آسیبهای ناشی از سوزن و اجسام تیز (Needlestick and Sharps Injuries; NSIs) از مهمترین مخاطرات شغلی کارکنان حوزه سلامت محسوب میشوند و میتوانند موجب مواجهه با عوامل بیماریزای منتقله از خون، از جمله ویروس هپاتیت B، هپاتیت C و HIV شوند. علاوه بر پیامدهای جسمی، این آسیبها میتوانند آثار روانی، اقتصادی و سازمانی قابلتوجهی بر کارکنان سلامت داشته باشند. اگرچه عوامل متعددی در بروز این آسیبها نقش دارند، شواهد مربوط به ارتباط استرس شغلی و رضایت شغلی با وقوع NSI در مطالعات مختلف پراکنده و گاه متناقض گزارش شده است. ازاینرو، جمعبندی نظاممند این شواهد میتواند در شناخت بهتر عوامل روانیاجتماعی مؤثر بر ایمنی کارکنان سلامت نقش مهمی ایفا کند. هدف این مطالعه، بررسی و جمعبندی شواهد موجود درباره ارتباط استرس شغلی و رضایت شغلی با وقوع آسیبهای ناشی از سوزن و اجسام تیز در کارکنان و دانشجویان حوزه سلامت است. این مطالعه بهصورت یک مرور نظاممند بر اساس دستورالعمل PRISMA 2020 انجام شد. مطالعات مشاهدهای تحلیلی شامل مطالعات مقطعی، کوهورت و مورد-شاهدی که ارتباط استرس شغلی یا رضایت شغلی را با وقوع NSI یا Sharps Injury در کارکنان یا دانشجویان حوزه سلامت بررسی کرده بودند، در مرور وارد شدند. جستجوی منابع در پایگاههای PubMed/MEDLINE، Scopus، Web of Science، Embase، SIDو Magiran انجام شد. استخراج دادهها و ارزیابی کیفیت مطالعات بهصورت مستقل توسط دو پژوهشگر انجام شد و در صورت وجود همگنی مناسب، متاآنالیز با استفاده از برآوردهای تعدیلشده (OR) انجام شد. شواهد موجود نشان دادند که استرس شغلی در اغلب مطالعات واجد شرایط با افزایش وقوع آسیبهای ناشی از سوزن و اجسام تیز همراه بوده است. در متاآنالیز پنج مطالعه دارای برآورد قابلتجمیع، استرس شغلی با افزایش معنیدار احتمال وقوع آسیبهای ناشی از سوزن واجسام تیز (OR تجمیعی = 2.37؛ 95% CI: 1.72-3.28؛ I² = 0%) همراه بود. همچنین مطالعات بررسیکننده رضایت شغلی نیز عمدتاً نشان دادند که رضایت شغلی پایینتر با افزایش وقوع NSI همراه است؛ بااینحال، به دلیل ناهمگونی در نحوه سنجش رضایت شغلی و تفاوت در شاخصهای آماری، امکان انجام متاآنالیز معتبر برای این بخش وجود نداشت. یافتههای این مرور نظاممند نشان میدهند که استرس شغلی با افزایش احتمال وقوع آسیبهای ناشی از سوزن و اجسام تیز در کارکنان سلامت ارتباط دارد و رضایت شغلی پایین نیز در اغلب مطالعات با افزایش این آسیبها همراه بوده است. بااینحال، به دلیل غلبه مطالعات مقطعی و ناهمگونی روششناختی، این یافتهها بیشتر نشاندهنده وجود ارتباط هستند تا اثبات رابطه علت و معلولی. انجام مطالعات آیندهنگر و مداخلات سازمانی با تمرکز بر بهبود شرایط روانیاجتماعی محیط کار میتواند به کاهش خطر این آسیبها کمک کند.