سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

صفحه اصلی / اولین همایش بین المللی تحول خدمات سلامت: تلفیق مراقبت، درمان، بازتوانی و امیدبخشی

پارادایم رحمت الهی در مراقبت بالینی: مدلی برای مهار فرسایش شفقت در پرستاری و مامایی

نویسندگان :

بهزاد عطاران¹

1- دانشگاه پیام نور لرستان

کلمات کلیدی :

فرسایش شفقت،اخلاق پرستاری،مامایی،مذهب تشیع،دین و پزشکی

چکیده :

مقدمه: کادر بالینی پرستاری و مامایی به سبب مواجهه مداوم با رنج حاد و بحرانهای زیستی در معرض عارضه «فرسایش شفقت» (Compassion Fatigue) قرار دارند [1]. مدلهای سلامت شغلی به دلیل ابتنا بر مفروضات مکانیکی «تخلیه ایگو»، فرسودگی را پیامد مصرف ذخایر متناهی عاطفه میدانند [2]. هدف این پژوهش، بازخوانی این بحران بر پایه دکترین کلامی «رحمت الهی» در مکتب امامیه جهت ارائه مدلی معرفتی در مهار فرسایش شفقت است. روشها: پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی-اجتهادی و کاربست روششناسی «تحلیل چارچوب مفهومی» (CFA) به شیوه روایی انجام شد [3]. دادهها از طریق واکاوی متون بنیادین کلامی-تفسیر عقلی شیعه (با محوریت المیزان علامه طباطبایی و حکمت صدرایی) [4, 5] و انطباق نظاممند آنها با یافتههای علوم اعصاب شناختی پیرامون تمایز شبکههای عصبی همدلی و شفقت استخراج شدند. یافتهها: تحلیلها نشان داد که مراقب بالینی در هستیشناسی توحیدی، منبع بسته و مستقل فیض نیست، بلکه «مظهر اسمای الهی» و «مجرای انتقال رحمت تکوینی» است [4]. با کاربست اصل کلامی «امرٌ بین الامرین»، در عین حفظ کامل مسئولیت حرفهای، قانونی و اخلاقی مراقب، اضطراب ناشی از وسواس کنترل برآیند نهایی مهار میگردد. همچنین تطبیق قاعده «خُذِ الغایات واترُکِ المَبادی» با دادههای علوم اعصاب اثبات کرد که جایگزینی «پریشانی همدلانه» با «شفقت اتصالی»، مانع فعالسازی ماتریکس درد و استهلاک روان میشود [2]. نتیجهگیری: دکترین رحمت الهی چارچوبی معنابخش فراهم میآورد که با بازتعریف هویت حرفهای مراقب به عنوان مجرای فیض، بدون توجیه سوءمدیریتهای ساختاری، کادر درمان را در برابر فرسایش شفقت مصون میسازد.