سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

صفحه اصلی / اولین همایش بین المللی تحول خدمات سلامت: تلفیق مراقبت، درمان، بازتوانی و امیدبخشی

زیستپذیری و سلامت در فضاهای عمومی شهری از منظر تجربه زنان: مرور نظاممند عوامل محیطی، فضایی و اجتماعی

نویسندگان :

مریم شفیعی فروشانی¹ الهام ناظمی² زینب طالبی ریزی³

1- دانشگاه ازاد اسلامی واحد نجف اباد 2- دانشگاه ازاد اسلامی واحد نجف اباد 3- دانشگاه ازاد اسلامی واحد نجف اباد

کلمات کلیدی :

فضاهای عمومی شهری،تحرک،سلامت شهری،زنان،محیط ساختهشده،ایمنی

چکیده :

مقدمه:فضاهای عمومی شهری از عناصر کلیدی زیستپذیری، سلامت شهری و کیفیت زندگی هستند و نقش مهمی در تعامل اجتماعی، تحرک و بهزیستی شهروندان دارند [2،3]. بااینحال، تجربه زنان از این فضاها تحت تأثیر ویژگیهای محیط ساختهشده، ادراک امنیت و شرایط اجتماعی قرار دارد [4،6]. این مطالعه با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر تجربه زنان در فضاهای عمومی شهری و ارتباط آنها با ابعاد زیستپذیری و سلامت شهری انجام شد. روشها:این پژوهش یک مرور نظاممند بر اساس دستورالعمل PRISMA 2020 بود [1]. مطالعات منتشرشده بین ژانویه 2015 تا ژوئن 2026 در پایگاههای Scopus و MEDLINE/PubMed بررسی شدند. مطالعاتی وارد شدند که تجربه زنان در فضاهای عمومی شهری را بررسی کرده و حداقل یکی از ابعاد ایمنی، دسترسیپذیری، تحرک، شمول اجتماعی، عدالت فضایی یا کیفیت زندگی را گزارش کرده بودند. یافتهها:یافتهها شش بعد اصلی را نشان دادند: ایمنی و امنیت ادراکشده، دسترسیپذیری و تحرک، طراحی شهری و محیط ساختهشده، شمول اجتماعی و احساس تعلق، عدالت فضایی و برابری جنسیتی، و بهزیستی و کیفیت زندگی [4،6،12،20-23]. امنیت ادراکشده پرتکرارترین عامل بود و ویژگیهایی مانند روشنایی، دیدپذیری، کیفیت مسیرها و حضور فعالیتهای اجتماعی بر تجربه زنان از فضاهای عمومی اثرگذار بودند [9،10،12]. همچنین، دسترسی فیزیکی بهتنهایی استفاده برابر از فضاهای شهری را تضمین نمیکند و عوامل اجتماعی و ادراکی نقش مهمی دارند [15-17]. نتیجهگیری:زیستپذیری فضاهای عمومی شهری از منظر زنان مفهومی چندبعدی است که فراتر از کیفیت کالبدی محیط قرار دارد. برنامهریزی شهری فراگیر باید همزمان امنیت، تحرک، دسترسی، تعامل اجتماعی، عدالت فضایی و پیامدهای سلامت را مورد توجه قرار دهد [2،3،21].